Ουτοπία vol.3 | Σταμάτης Παρασκευάς

Συνεχίζουμε, λοιπόν την περιήγησή μας στις Ουτοπίες.
1, 2, 3…και πάμε!

 

Πύργος της Βαβέλ

 
Ο Πύργος της Βαβέλ είναι ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα αρχιτεκτονικής Ουτοπίας και μια δυνατή αλληγορία εμπνευσμένη από τη Βαβυλωνία και τα ζιγκουράτ. Σύμφωνα με τη Βίβλο ο Άνθρωπος αποφάσισε να πλησιάσει τον θεό χτίζοντας έναν πανύψηλο πύργο. Η αλαζονεία δε θα μείνει ατιμώρητη. Η σύγχυση των γλωσσών κάνει αδύνατη τη συνέχιση του έργου. Μόνο ο κοινός λόγος, η κοινή γλώσσα συνεννόησης θα μπορούσε να οδηγήσει στην ολοκλήρωση του ουτοπικού έργου και στην ολοκλήρωση της αλήθειας του.

 

Παράδεισος

 
Για πολλές θρησκείες ο παράδεισος είναι τόπος ευτυχίας και μακαριότητας που άλλοι πιστοί αντιλαμβάνονται ως πνευματική κατάσταση και άλλοι ως άφθονα νερά, βλάστηση και ειρήνη. Επίγειες ή μεταθανάτιες ουτοπίες υπόσχονται οι περισσότερες θρησκείες, αν και πολλές φορές πρέπει να περάσεις μια κόλαση για να φτάσεις ως εκεί.

 

Κόλαση του Δάντη

 
Ο Δάντης Αλιγκέρι (1256-1321) ήταν ο άνθρωπος που έδωσε μέσα από τα έργα του χρώμα και μορφή στην ιταλική γλώσσα. Διανοούμενος, με σφοδρό πάθος για τις επιστήμες και τη λογοτεχνία, καθώς και για την πολιτική. Το μεγάλο του έργο είναι η «Θεία Κωμωδία», ένα φανταστικό ταξίδι στον κόσμο των νεκρών. Οδηγοί ο Βιργίλιος κι ο Αινείας. Ο Δάντης θα επισκεφτεί τον Παράδεισο, την Κόλαση και το Καθαρτήριο με τη σειρά. Στο τελευταίο οι ψυχές μπορούν μέσα από κάποιες διαδικασίες να καθαριστούν από τις αμαρτίες και να μπουν στον Παράδεισο. Η Κόλαση πάλι μοιάζει μ’ ένα κωνοειδές καζάνι, όπου εντός του βασανίζονται εγκληματίες και πολιτικοί αντίπαλοι.

 

Τόμας Μουρ

 

Πατέρας του όρου «ουτοπία». Γι’ αυτόν (στο βιβλίο του κοινωνικοπολιτικής φαντασίας, εκδοθέν το 1518) είναι ένα νησί που βρίσκεται κάπου στον Ατλαντικό και διαθέτει ένα τέλειο κοινωνικό, πολιτικό και νομικό σύστημα. Περιγράφει μιαν ιδανική κοινωνία ισότητας, κοινοκτημοσύνης, θρησκευτικής ανοχής, όπου η εργασία θα είναι 6ωρη και δε θα υπάρχουν χρήμα, δικηγόροι και εκμετάλλευση. Ο ίδιος διατυπώνει επιφυλάξεις για το πόσο είναι δυνατή η αφθονία αγαθών χωρίς την ύπαρξη κινήτρων, όπως και για την αδιαφορία των οκνηρών που θα επιβαρύνει τους εργατικούς. Έτσι μεταθέτει την πραγμάτωση της «ουτοπίας» στο μέλλον, όπου όλοι οι άνθρωποι θα είναι καλοί. Καρατομήθηκε από τον Ερρίκο τον 8ο και ανακηρύχθηκε άγιος από την Καθολική Εκκλησία του 1935.

 

Τομάσο Καμπανέλα

 

«Ηλιούπολη» Γράφτηκε το 1613 και αφετηρία συγγραφής της «Ηλιούπολης» αποτέλεσε η «Πολιτεία» του Πλάτωνα. Ο Καμπανέλα κυνηγήθηκε από την Καθολική Εκκλησία, την Ισπανική Μοναρχία και την Ιερά Εξέταση. Δικάστηκε στην Ιταλία για συνωμοσία με σκοπό την εγκαθίδρυση κομμουνιστικής κοινοπολιτείας. «Σαν εξαφανίζεται η φιλαυτία, απομένει μόνο η αγάπη για τα κοινά», έλεγε. Η «Ηλιούπολη» αποτελεί την ιδανική πόλη όπου συνυπάρχουν μια ιδιότυπη θεοκρασία κι ένας πρώιμος κομμουνισμός. Στην ιδεώδη αυτή δημοκρατία διοικούν οι πεφωτισμένοι του Λόγου του Θεού κι η εργασία κάθε ανθρώπου αποσκοπεί στο καλό όλης της κοινότητας. Δεν υπάρχει ατομική ιδιοκτησία, αδικαιολόγητος πλούτος ή φτώχεια. Μέτρο πάντων είναι η Αστρολογία.

 

Libertatia

 

Παρά την εικόνα που έχει καλλιεργηθεί για τους πειρατές, τα περισσότερα πειρατικά πλοία του 18ου αιώνα ήταν πλωτές δημοκρατίες. Οι αποφάσεις λαμβάνονταν από το σύνολο του πληρώματος και μερικά μάλιστα είχαν συντάξει καταστατικούς χάρτες. Γύρω στα 1670, πειρατές υπό την ηγεσία του θρυλικού πειρατή Captain Mission ίδρυσαν στη Μαδαγασκάρη την ελευθεριακή, πολυεθνική και πολυφυλετική κοινότητα. Ο πειρατής της Ουτοπίας, όπως ονομάστηκε ο Mission, γεννημένος στην Προβηγκία, κατατάχτηκε εθελοντής στο γαλλικό ναυτικό για να ταξιδέψει και να γνωρίσει τον κόσμο. Όταν έφτασε στη Ρώμη, αηδιασμένος από την παρακμή της παπικής αυλής, κατέληξε να πιστεύει πως όλες οι θρησκείες δεν είναι παρά το χαλινάρι στη σκέψη των απλών ανθρώπων. Με τον δομινικανό ιερέα Caraccioli, που είχε κουραστεί να παρατηρεί την ιδιοτέλεια και τη διαφθορά του κλήρου, έγιναν αχώριστοι φίλοι και μπάρκαραν στο γαλλικό πλοίο Victoire. Κατά τη διάρκεια του ταξιδιού οργάνωναν στο πλοίο συζητήσεις στις οποίες σταδιακά άρχισαν να συμμετέχουν όλοι οι ναυτικοί. Ο Caraccioli σαγήνευε τους ναυτικούς και άρχισε να αναπτύσσει θεωρίες κατά της Εξουσίας και να διακηρύσσει στους ναυτικούς ότι κάθε άνθρωπος γεννήθηκε ελεύθερος και έχει τα ίδια δικαιώματα στα μέσα συντήρησής του, όπως και στον αέρα που αναπνέει. Όταν σε μια ναυμαχία σκοτώθηκαν ο πρώτος και δεύτερος καπετάνιος του Victoire το πλήρωμα εξέλεξε τον Mission για καπετάνιο. Εκείνος διακήρυξε πλήρη ισότητα, κατάργηση της δουλείας, των βασανιστηρίων και της θανατικής ποινής. Αναγνώριζε το δικαίωμα της ανεξιθρησκίας και κήρυττε πόλεμο σε κάθε μορφή τυραννίας. Αντί να υψώσουν μαύρη πειρατική σημαία στο κατάρτι ύψωσαν λευκή σημαία που έγραφε LIBERTATIA.

 

Τα χρήματα του πληρώματος τα έβαλαν σε κοινό σεντούκι και υποσχέθηκαν αδελφική αγάπη χωρίς έριδες. Ο καπετάνιος Mission ενημέρωσε το πλήρωμα ότι πλέον θα έβρισκαν ελάχιστους φίλους, γιατί οι περισσότεροι «χορεύουν με τη μουσική των αλυσίδων τους». To Victoire κούρσεψε πολλά πλοία μεταξύ των οποίων πολλά δουλεμπορικά, από τα οποία οι δούλοι απελευθερώνονταν, μια και κανένας άνθρωπος δεν έχει εξουσία πάνω στην ελευθερία των άλλων και η πώληση ανθρώπων από αυτούς που πρεσβεύουν ότι είναι χριστιανοί αποδεικνύει ότι η θρησκεία τους είναι καρικατούρα. Μετά από πολλές πειρατείες αποφάσισαν να κτίσουν στη Μαδαγασκάρη μιαν οχυρωμένη πόλη που θα ήταν το ορμητήριό τους. Την νέα τους πατρίδα την ονόμασαν LIBERTATIA και ο καθένας απαρνήθηκε την εθνικότητά του για να ονομασθεί LIBERI. Η αρχή του τέλους για την ουτοπική αυτή αποικία έφτασε όταν προδόθηκε από δυο ναύτες του. Δέχτηκε την επίθεση Πορτογάλων και άρχισαν οι έριδες μεταξύ τους. Η γη, τα ζώα και ο θησαυρός μοιράσθηκαν. Εκείνοι που περιέφραξαν περισσότερη γη από αυτή που μπορούσαν να καλλιεργήσουν είχαν πια την έγκριση να μισθώνουν LIBERI. Τη χαριστική βολή την έδωσαν ιθαγενείς υποκινούμενοι από Άγγλους γύρω στο 1690. Όταν ο Captain Mission προσπάθησε να διαφύγει, το πλοίο του βυθίστηκε αύτανδρο. Ο θρύλος, όμως, συνεχίζεται.

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s