Βιβλιοπαρουσίαση: Ο Λύκος της Στέπας – Herman Hesse | Όμικρον Μι

ew

Ο Χάρρυ Χάλερ είναι ένας μεσήλικας που μέσα του ζούνε δύο ψυχές. Αυτή του ανθρώπου Χάρρυ και η άλλη η άγρια ψυχή του Λύκου της Στέπας. Αηδιασμένος από τη ζωή και την πολύ συνάφεια του κόσμου, ζει αυτοπεριθωριοποιημένος. Μια άκρως συνειδητή επιλογή, που την υποστηρίζει μετά μανίας. Δεν ζει ποτέ μόνιμα σε ένα μέρος αλλά κάθε τόσο αλλάζει τοποθεσία, και τώρα στα σαράντα οχτώ του χρόνια αποφασίζει πως πρέπει να μπει ένα τέλος μέχρι να φτάσει στα πενήντα του. Θα είναι σε δυο χρόνια; Θα είναι σε ένα χρόνο; Ίσως είναι σε ένα μήνα, ή ακόμα και απόψε. Το βράδυ που παίρνει την οριστική απόφαση να αυτοκτονήσει προσπαθεί όσο μπορεί να το αποφύγει. Τριγυρίζει σε βραδινά μαγαζιά προσπαθώντας να αποφύγει το ξυράφι που τον περιμένει στο δωμάτιο του. Σε ένα από αυτά γνωρίζει την Ερμίνα, και τότε όλα αλλάζουν.

Σε αυτό το πολύ δυνατό μυθιστόρημα του ο Έρμαν Έσσε αποτολμάει μια κατάδυση στα απύθμενα νερά της ανθρώπινης ψυχής. Μία χαρτογράφηση των πιο βαθιών και έντονων συναισθημάτων και λογισμών που μπορεί να κρύβονται στο πλάσμα αυτό που ονομάζεται άνθρωπος.

Τοποθετεί τον Χάρρυ στο περιθώριο της κοινωνίας θέλοντας να δείξει πως ο σημερινός άνθρωπος έχει αλλοτριωθεί και έχει χάσει την ατομικότητα του μέσα σε αυτά τα βαλτόνερα που ονομάζονται κοινωνική ζωή. Μια ζωή που σου ζητάει να σκοτώσεις οτιδήποτε αληθινό μέσα σου και αν γίνεις ένα με τον δίπλα και τον παραδίπλα, να γίνεις πολτός και μάζα.

Όμως ευτυχώς ο Χάρρυ δεν είναι μόνο ο Χάρρυ. Είναι και ο Λύκος της Στέπας που τριγυρνάει σε αυτό το σκοτεινό δάσος –την ανθρώπινη κοινωνία- και ενίοτε θηρεύει κιόλας. Έτσι λοιπόν έχει αυτό το δυνατό και ζωώδες ένστικτο που τον οδηγεί. Μια Νιτσεϊκή απόχρωση ή καλύτερα ανάγνωση του Λύκου της Στέπας ή του Χάρρυ που έλκεται από τη θέληση για δύναμη.

Να μην παίρνει εντολές από κανέναν, να είναι ελεύθερος όσο μπορεί, και να αυτοκαθορίζει την ύπαρξη του και τη ζωή του την ίδια. Ο ίδιος είναι που αποφασίζει το πως θα ζει, το που θα ζει, και το μέχρι πότε θα ζει. Χωρίς να εξαρτάται από κανένα και τίποτα, τόσο υλικά όσο και συναισθηματικά.

Η αυτοκτονία δεν είναι γι’ αυτόν αποτέλεσμα και επιλογή απελπισίας, αλλά συνειδητή επιλογή αποχώρησης. Σε όλο το μυθιστόρημα υπάρχει ένα διαρκές φιλοσοφικό φλερτάρισμα τόσο με την ιδέα του θανάτου όσο και με την πράξη της αυτοκτονίας. Μια κάπως μεταφυσική προσέγγιση που σε ορισμένες περιπτώσεις περνάει στα χωρικά ύδατα του πεσιμισμού του Σοπενχάουερ.

Όμως κανείς δεν μπορεί να πεθάνει χωρίς να έχει ερωτευτεί. Έτσι έρχεται ο έρωτας, που είναι ακόμα ένας τρόπος για να πεθάνει κανείς.

Αυτό το περίφημο άγριο ζώο ο Λύκος της Στέπας που κατοικεί μέσα στο σάρκινο περίβλημα του Χάρρυ, θα γίνει ένα χαριτωμένο και υπάκουο σκυλίσιο κουτάβι στα χέρια της Ερμίνας. Μόνος του θα επιλέξει να παραδώσει την κυριαρχία του εαυτού στα χέρια της Ερμίνας. Θα υπακούει πιστά κάθε της εντολή, πράγμα που θα τον οδηγήσει στο Μαγικό θέατρο, που δεν είναι τίποτε άλλο από το υποσυνείδητο του ίδιου του Χάρρυ. Ένας χώρος γεμάτος καθρέφτες που αντανακλά κάθε ψυχή που κατοικεί μέσα στον άνθρωπο, κάθε πιθανή και απίθανη αντανάκλαση του εαυτού μας.

Σε αυτήν την «κατάβαση στον Άδη» ο Χάρρυ θα βρεθεί αντιμέτωπος με τα πιο βαθιά του συναισθήματα και σκέψεις. Το μίσος του για τον πόλεμο, την απέχθεια του για το μπατσοδικαστικό σύστημα, ακόμα και τον φόβο του για τον επερχόμενο μελλοντικό «κόσμο των μηχανών». Εκεί πέρα θα επιβεβαιώσει όλες αυτέ τις ιδέες του και θα αντιμετωπίσει όλα τα συναισθήματα του. τον έρωτα, το μίσος, την αγάπη, την φιλιά, ακόμα και τη ζήλια.

Όλα αυτά τελειώνουν με το φόνο –έστω στο φαντασιακό- της Ερμίνας. Μία πράξη που η ίδια του είχε ζητήσει να κάνει. Αυτός ο φόνος είναι η συνειδητή άρνηση του έρωτα, η οποία έρχεται μετά τον κορεσμό της όρεξης και του πάθους. Η ίδια η Ερμίνα το είχε προβλέψει εκείνο το βράδυ που τον είχε προτωσυναντήσει. «Θα με ερωτευτείς και μετά θα με σκοτώσεις» του είχε πει.

Έτσι λοιπόν αφού τελείωσε και με τον έρωτα δε μένει τίποτα πια. Ή μάλλον μένουν οι τύψεις. Οι τύψεις μπορούν να καταστρέψουν την ζωή και την ύπαρξη ενός ανθρώπου, και ο Χάρρυ είναι έτοιμος να υποκύψει σε αυτό το παιχνίδι ενοχής. Όμως κάπου εκεί έρχεται ξανά στην επιφάνεια ο Λύκος της Στέπας. Περήφανος και αγέρωχος ξέρει πως ότι έκανε έπρεπε να γίνει, δεν έχει να δώσει λόγο για τις πράξεις του σε κανέναν πέρα από τον ίδιο του τον εαυτό. Δεν είναι ένοχος, αλλά ζητά την εξιλέωση από δική του θέληση. Έχει την ικανότητα να δει τον κύκλο να έχει ολοκληρωθεί και έτσι αποχωρεί από αυτό το θέατρο. Θα έπαιζε ευχαρίστως ακόμα μια φορά αυτό το παιχνίδι. Ίσως κάπως διαφορετικά, αλλά θα έπαιζε και πάλι στο παιχνίδι της ζωής.

Τίτλος πρωτοτύπου : Der Steppenwolf

Τίτλος μετάφρασης : Ο Λύκος της Στέπας

Συγγραφέας : Herman Hesse

Μετάφραση : Γιώργος Δεπάστας

Εκδόσεις : Μίνωας

Έτος :  2014

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s