Πένυ Κωνσταντίνου: Πρέπει να βρούμε τον χρόνο να «είμαστε» και όχι να «φαινόμαστε» | Σταμάτης Γκαβέτας

Συνάντησα την Πένυ Κωνσταντίνου σε ένα καφέ στην Πανόρμου και συζητήσαμε για το έργο της. Το απόσταγμα αυτής της κουβέντας δημοσιεύεται σε μορφή συνέντευξης.

Τι ήταν αυτό που από μικρή ηλικία σε τράβηξε στη ζωγραφική;

Η έμφυτη τάση μου να παρατηρώ επίμονα και αναλυτικά προκειμένου να κατανοήσω το περιβάλλον μέσα στο οποίο ζω. Χρώματα και σχήματα μου δημιουργούσαν απίστευτη έλξη. Θυμάμαι στο νηπιαγωγείο το αγαπημένο μου παιχνίδι ήταν ένας υφασμάτινος μαυροπίνακας πάνω στον οποίο κολλούσες αυτοκόλλητα και δημιουργούσες συνθέσεις. Με την ίδια χαρά που τις θαύμαζα ολοκληρωμένες, χαιρόμουν να τις αντικαθιστώ με καινούργιες. Πάντα είχα την αίσθηση ότι η ζωγραφική εικόνα κατέχει έναν μαγικό ρόλο στη ζωή των ανθρώπων, πέρα από το να αναπαριστά απλά την πραγματικότητα με τη μορφή μιας ρεαλιστικής απεικόνισης. Ένιωθα από πάντα πως μπορεί να κάνει περισσότερα. Πως μπορεί να συν – κινήσει…

Πόσο δύσκολο είναι για έναν νέο εικαστικό να βιοποριστεί  στο σύγχρονο οικονομικό περιβάλλον της Ελλάδας; Τι δυσκολίες αντιμετώπισες;

03Το πρόβλημα του βιοπορισμού στο σύγχρονο οικονομικό περιβάλλον αποτελεί αγκάθι για όλους, πόσο μάλλον για τους ανθρώπους της τέχνης… Είναι γεγονός πως η πλειοψηφία των αποφοίτων της ΑΣΚΤ επιλέγουν σε μεγάλο βαθμό την εκπαίδευση. Έτσι και εγώ τα τελευταία εννιά χρόνια εργάζομαι, ως εικαστικός στην πρωτοβάθμια εκπαίδευση, σε συλλόγους γονέων και κηδεμόνων, σε ιδιαίτερα μαθήματα σχεδίου και σε ιδιωτικούς φορείς που αφορούν την τέχνη και τα παιδιά. Είναι πράγματι δύσκολο να μοιράζεις το χρόνο σου σε δύο τόσους σημαντικούς κλάδους όπως η εκπαίδευση και η τέχνη, γιατί όσο εμβαθύνεις και στους δύο τομείς οι απαιτήσεις αυξάνονται  το ίδιο και οι ευθύνες με αποτέλεσμα να αντιμετωπίζεις ένα ηθικό δίλημμα. Τι από τα δύο είσαι καλλιτέχνης ή δάσκαλος. Σε αυτό το σημείο καλούμαστε να δώσουμε απαντήσεις και να καλύψουμε ανάγκες.

Τι διαπραγματεύεσαι στο έργο σου; Θεωρείς ότι ανήκεις σε κάποιο καλλιτεχνικό ρεύμα;

Με ενδιαφέρει ο άνθρωπος και η σχέση του με το χρόνο. Ο τρόπος που αντιμετωπίζει τις εσωτερικές υπαρξιακές του ανησυχίες, το τραγικό στοιχείο της φύσης του. Η ανελέητη διαύγεια του να συνδιαλέγεται με το αιώνιο και ταυτόχρονα να υποκύπτει στον εφήμερο νόμο του… Ο εσωτερικός και εξωτερικός χώρος μέσα στον οποίο εξελίσσεται το δράμα του. Το αποτύπωμα του στον εσωτερικό καμβά της τέχνης και της ζωής. Αυτός ο διάλογος με το χρόνο αποτυπώνεται και στο έργο μου, καθώς οι αναφορές στην ιστορία της τέχνης σε σχέση με τη σύγχρονη εικόνα των πόλεων και της διαφήμισης είναι εμφανής. Δεν ξέρω αν μπορώ να με κατατάξω σε κάποιο καλλιτεχνικό ρεύμα, ξέρω ότι αυτό που μετράει είναι να μπορείς να μιλήσει για το τώρα έτσι ώστε να ηχεί για πάντα με τη δική σου εικαστική γλώσσα.

Τι τεχνικές χρησιμοποιείς και πόσο αυτές σε δεσμεύουν;

Καμιά τεχνική δε σε δεσμεύει με την έννοια ότι σε περιορίζει όταν προκύπτει από τις ανάγκες του σχεδίου και των μέσων που επιλέγεις να διαπραγματευτείς. Αντίθετα σε απελευθερώνει… Οι τεχνικές προκύπτουν πάντα μέσα από τις απαιτήσεις του σχεδίου και της φόρμας όσο αφορά τη δική μου δουλειά. Χρησιμοποιώ λάδια σε καμβά –  ακρυλικά και άλλες φορές προσθέτω και  ρεπουλίνες. Αφαιρώ χρώμα προσθέτω, χτίζω στρώματα χρώματος ανάλογα με την ανάγκη του έργου. Αγαπώ τη στεγνή ακουαρέλα , τη σινική μελάνη και τελευταία πειραματίζομαι με την τεχνική της υψιτυπίας σε λινόλεουμ κ.α.

 

 

Ποιο είναι το εναρκτήριο λάκτισμα για να ξεκινήσεις ένα νέο έργο;

Συχνά ξεκινάω από μια έτοιμη εικόνα, η οποία μου προκαλεί ένα συναίσθημα. Αυτόματα συλλαμβάνω τον νέο αισθητικό – φορμαλιστικό συνθετικό προβληματισμό που καλούμαι να διαπραγματευτώ προκειμένου να προσδώσω στην εικόνα τον χαρακτήρα που θέλω. Στην προσπάθεια μου να δώσω λύσεις στα νέα προβλήματα που δημιουργούνται, κατά την πραγμάτωση της , νέα στοιχεία ξεπηδούν και λύσεις που οδηγούν σε αποτελέσματα, τα οποία καμιά φορά μπορεί και να με εκπλήξουν.  

Υπάρχουν καλλιτεχνικές εμμονές που διέπουν το έργο σου;

Ο άξονας της σκέψης και της ψυχοσύνθεσης μου είναι φτιαγμένος έτσι ώστε να φιλοξενεί εμμονές , εικόνες , να τους δίνει νέο νόημα και εν τέλει να τις αποβάλει. Είναι ο τρόπος για να αποδεχτώ και να κατανοήσω την νέα πληροφορία, να την εντάξω στο πλαίσιο που της αναλογεί. Συχνά στα έργα μου επαναλαμβάνονται αποσπάσματα έργων άλλων καλλιτεχνών, ο Mickey mouse, η κραυγή, οι νεκροκεφαλές, σύμβολα και αισθήματα που δεν έχουν ακόμα σταματήσει να ασκούν μέσα μου μια μαγεία για λόγους είτε συνειδητούς είτε ασυνείδητους. Τελευταία χρόνια εμμονικά διαπραγματεύομαι το πορτραίτο του Frank Auerbach έτσι όπως το φιλοτέχνησε ο φίλος του Lucian Freud.

 

24οκ

 

Πως βλέπεις τους σύγχρονούς σου εικαστικούς;

Οι χαρακτηρισμοί ποικίλουν ανάλογα με τον κάθε καλλιτέχνη και τους τρόπους που βρίσκει για να επιβιώσει και να συμμετέχει δημιουργικά στο χώρο της τέχνης και της επικοινωνίας της. Αυτό που με ενδιαφέρει να δω είναι να επιμένουν να εξελίσσονται. Ο αγώνας είναι δύσκολος, οι απαιτήσεις πολλές. Εύχομαι το όραμα τους να είναι πιο δυνατό των εμποδίων που θα συναντούν.

Τι ρόλο παίζει η τέχνη στη ζωή μας σήμερα;

Σε μια κοινωνία που καταναλώνει την εικόνα και την πληροφορία με την ίδια ταχύτητα που ανοιγοκλείνει τα μάτια της , η τέχνη έρχεται να μας θυμίσει την ανάγκη για επαναπροσδιορισμό της ανθρώπινης ταυτότητας μας. Λείπει λοιπόν το σχέδιο. Όχι ως ακαδημαϊκή ζωγραφική διεργασία , αλλά ως ανάγκη ανάκτησης της προσωπικής μας αυτοσυνείδησης. Πρέπει να βρούμε τον χρόνο να «είμαστε» και όχι να «φαινόμαστε». Κατανοώντας και προσεγγίζοντας την τέχνη γίνεσαι αυτόνομος, βρίσκεις τον προσωπικό χρόνο να υπάρχεις μαζί με τον άλλο, δίνοντας το νόημα που εσύ επιλέγεις να προσδώσεις και αυτό είναι μια μορφή ελευθερίας.  

Άλλες μορφές τέχνης όπως η λογοτεχνία, η μουσική, το θέατρο, το σινεμά σε εμπνέουν;

Όλες…

 

Η ανθρωποκεντρική διάσταση του έργου σου από πηγάζει;

Από την έμφυτη ανάγκη να συναισθάνομαι τον άλλο άνθρωπο, να προσπαθώ να κατανοήσω ποιος είναι και γιατί… Συχνά πιάνω τον εαυτό μου να παρατηρεί επίμονα και σχεδόν αδιάκριτα τους άλλους ειδικά μέσα στα ΜΜΜ… Χάνομαι μέσα στις χαρακτηριστικές λεπτομέρειες των προσώπων τους , το πώς στέκονται, τα χρώματα που επέλεξαν να φορέσουν… Μετά αντανακλαστικά αρχίζω να κάνω σενάρια «είναι κουρασμένος γυρνάει από τη δουλειά» , «αυτό που φοράει στο λαιμός της, της το χάρισε κάποιος που την αγαπάει πολύ», «ξανά πίσω στην μικρή κουζινούλα να μαγειρέψει για την γιαγιά»… Στην προσπάθεια να κατανοήσω την κοινή μοίρα ξεκινώ από το σημείο άνθρωπος και μέσα από όλους αυτούς τους ανθρώπους έρχομαι να ανακαλύψω και εμένα. Για ποιον θα μιλήσω αν όχι για εμάς;   

 

penu-konstantinou-dikaioma-stin-eleutheria-ladia-se-kamba.jpg

 

Θαυμάζεις κάποιους καλλιτέχνες και ποιοι σε έχουν εμπνεύσει;

Επειδή είναι πάρα πολλοί, θα μου επιτρέψεις να αναφέρω την «Αγία κινηματογραφική πεντάδα» ενός αγαπημένου προσώπου που δεν ζει ανάμεσα μας εδώ και χρόνια, αλλά θα υπάρχει για πάντα  μέσα μας  – αφιερωμένο στον Κ. που ζούσε με πάθος Ταρκόφσκι, Κισλόφσκι ,Βέντερς, Φελλίνι, Κιουμπρικ. 

 

Ευχαριστούμε πολύ την Πένυ Κωνσταντίνου για την περιεκτική της συνέντευξη.

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s