Βιβλιοπαρουσίαση: Το ηλεκτρικό πρόβατο – Philip K. Dick | Όμικρον Μι

ew

 

 

Βρισκόμαστε σε μια μετα-αποκαληπτική Γη η οποία έχει ισοπεδωθεί απ’ άκρη σε άκρη. Οι κλιματικές και περιβαλλοντικές συνθήκες που διαμορφώθηκαν μετά τον Τελικό Παγκόσμιο Πόλεμο κάνουν τον πλανήτη Γη μη βιώσιμο, καθώς τα υψηλά ποσοστά ραδιενέργειας καταστρέφουν και εκφυλίζουν ότι έχει απομείνει ζωντανό σε αυτόν τον πλανήτη φάντασμα.

Οι επιζήσαντες άνθρωποι καλούνται να μεταναστεύσουν σε άλλους πλανήτες όπου οι εκεί αποικίες υπόσχονται ένα καλύτερο μέλλον, καθώς και το δέλεαρ ενός ανθρωποειδούς υπηρέτη. Αυτοί που μένουν πίσω είναι όσοι έχουν μεταλλαχθεί από τη ραδιενέργεια καθώς και αυτοί που θεωρούνται νοητικά «κατώτεροι». Μαζί με αυτούς μένουν και οι δυνάμεις καταστολής, μέλος τον οποίον είναι και ο πρωταγωνιστής του βιβλίου, ο κυνηγός επικηρυγμένων Ρικ Ντέκαρντ.

14938078_1407724579251446_204221510_n Ο Ρικ έχει ένα ηλεκτρικό πρόβατο, το οποίο φροντίζει σαν αληθινό, και με το οποίο αντικατέστησε το παλιό αληθινό του πρόβατο μόλις εκείνο πέθανε. Φυσικά με την καταστροφή της πανίδας μετά τον Τ.Π.Π. το να έχεις ένα αληθινό ζώο στην κατοχή σου είναι πολυτέλεια για τις ανώτερες κοινωνικές τάξεις.

Όταν μια ομάδα οκτώ ανθρωποειδών που αυτομόλησαν βρεθεί στο Σαν Φρανσίσκο, ο Ρικ καλείται να τα βγάλει εκτός λειτουργίας. Με κίνητρο την χρηματική αμοιβή από την απόσυρση τους, που θα του εξασφαλίσει την αγορά ενός πραγματικού ζώου, ο Ρικ ρίχνεται στο κυνήγι των ανθρωποειδών. Ωστόσο τα πράγματα θα περιπλεχθούν καθώς οι συναισθηματικές μεταπτώσεις στην ψυχολογική κατάσταση του Ρικ θα του δημιουργήσουν ηθικά και φιλοσοφικά διλήμματα.

Στην ουσία του Το Ηλεκτρικό Πρόβατο είναι ένα μυθιστόρημα επιστημονικής φαντασίας που κινείται σε δύο άξονες. Ο πρώτος είναι η ασυνείδητη και άπληστη καταστροφική φύση του ανθρώπινου γένους, η οποία με τις συνεχείς πολεμικές συρράξεις καταστρέφει όχι μόνο την ίδια του την ύπαρξη αλλά και την χλωρίδα και πανίδα του πλανήτη. Ο δεύτερος άξονας είναι η συνεχώς αυξανόμενη αστυνομική παρακολούθηση, καθώς και η συνεχής σωματική και νοητική καταστολή της κοινωνίας των ανθρώπων και ο ρόλος που παίζουν τα μίντια ως προς αυτή την κατεύθυνση. Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι ο Φίλιος Φίλτατος, η μόνη φωνή που ακούγεται από τηλεόραση και ραδιόφωνο, και ο οποίος σερβίροντας τηλεοπτικά σκουπίδια υπνωτίζει και αποχαυνώνει το φιλοθεάμων κοινό.

Αν και πρόκειται για ένα κλασικό έργο της Επιστημονικής Φαντασίας, θα πρέπει σε αυτό να αναγνωρίσουμε και τις φιλοσοφικές του προεκτάσεις. Σημαντικό ρόλο στην εξέλιξη της υπόθεσης παίζουν τα φιλοσοφικά ζητήματα που ανακύπτουν στον ίδιο τον πρωταγωνιστή. Είναι δυνατόν  ένας άνθρωπός να νιώσει συναισθήματα για ένα ανθρωποειδές; Και αν ναι, γίνεται από τη μεριά τους τα ανθρωποειδή να ανταποκριθούν σε αυτά τα συναισθήματα; Μπορούν άραγε να αναπτύξουν την ενσυναίσθηση; Είναι μόνο μηχανές ή και κάτι άλλο πέρα από αυτό;

Ένα άλλο θέμα που θίγεται είναι αυτό της θρησκείας. Ο Ουίλμπουρ Μέρσερ είναι ο νέος προφήτης, ένα μη ανθρώπινο ον όπως λένε οι περισσότεροι, και ο μοναδικός εκπρόσωπος του μερσιανισμού και της συλλογικής ενσυναίσθησης.  Δεν θα πρέπει να ξεχνάμε ότι ο συγγραφέας ασχολήθηκε αρκετά με το θέμα της θρησκείας και ο ίδιος , πράγμα που αποτυπώνεται σε μεγάλο κομμάτι του έργου του. Έτσι λοιπόν έχουμε μια αμφιλεγόμενη στάση πάνω σε αυτό το θέμα, καθώς τη μία φαίνεται να γίνεται αποδεκτή και την άλλη να απορρίπτεται η έννοια της θρησκευτικής πίστης.

Σαν φυσικό επακόλουθο όλων αυτών έρχεται και το θέμα της εξουσίας καθώς και του κοινωνικού αποκλεισμού. Σε όλο το έργο οι μηχανές παρουσιάζονται ως κατώτερα όντα που ο άνθρωπος τα εξουσιάζει και τα χρησιμοποιεί σαν άψυχα αντικείμενα ακόμα και για την σεξουαλική του εκτόνωση. Σαν απάντηση σε αυτή τη συμπεριφορά των ανθρώπων έχουμε τις (κάπως καλυμμένες) ενδείξεις για εξέγερση των μηχανών απέναντι στον δυνάστη άνθρωπο, ενώ από την άλλη βλέπουμε τους χαρακτηρισμένους ως «ιδιαίτερους» οι οποίοι πετιούνται από την κοινωνία σαν απόβλητα και αναγκάζονται να ζήσουν στο περιθώριο, αποκλεισμένοι τόσο από τις αποικίες όσο και από την κοινωνική ανέλιξη στον πλανήτη Γη.

Συνοψίζοντας έχουμε ένα κλασικό (πλέον) μυθιστόρημα επιστημονικής φαντασίας που διαβάζεται και ξαναδιαβάζεται εδώ και δεκαετίες και μάλιστα όχι μόνο από τους φαν του είδους. Μάλιστα στο συγκεκριμένο μυθιστόρημα έχει βασιστεί και η κινηματογραφική ταινία Blade Runner του  Ridley Scott (1982), καθώς και το Blade Runner 2049 που αναμένεται να βγει στις κινηματογραφικές αίθουσες μέσα στο 2017. Τέλος να πω ότι στην συγκεκριμένη έκδοση (Κέδρος 2015) πολλή καλή εντύπωση μου έκανε η εξαιρετική εισαγωγή του Δημήτρη Αρβανίτη, και γι’ αυτό την προτίμησα για αυτήν την παρουσίαση. Επίσης η προσεγμένη έκδοση μου έκανε αίσθηση μιας και έχω συνηθίσει τα βιβλία της Ε.Φ. να είναι πρόχειρες εκδόσεις.

 

Τίτλος πρωτοτύπου : Do Androids Dream of Electric Sheep?

Τίτλος μετάφρασης : Το Ηλεκτρικό Πρόβατο

Συγγραφέας : Philip K. Dick

Μετάφραση : Δημήτρης Αρβανίτης

Εκδόσεις : Κέδρος

Έτος : 2015

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s